Το Στοίχημα του Εκσυγχρονισμού της Ο.ΣΥ.- 1.100 νέα λεωφορεία έως το 2027

Η εικόνα των παλαιών, ρυπογόνων λεωφορείων που ταλαιπωρούσαν τους δρόμους της Αθήνας αρχίζει να δίνει τη θέση της σε μια νέα πραγματικότητα. Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ο.ΣΥ. ΑΕ, Στέφανο Αγιάσογλου, οι αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας βρίσκονται πλέον σε «τροχιά επανάστασης». Μετά από δεκαετίες υποεπένδυσης, ο οργανισμός επιχειρεί ένα άλμα προς την πράσινη κινητικότητα, στοχεύοντας σε έναν στόλο που έως το 2027 θα είναι 100% σύγχρονος και προσβάσιμος.

Η ακτινογραφία της αλλαγής

Τα νούμερα αποτυπώνουν την ένταση της προσπάθειας: Με 740 νέα οχήματα (ηλεκτρικά, φυσικού αερίου και Euro VI) βρίσκονται ήδη στους δρόμους.

Μέχρι το τέλος Μαΐου, ο αριθμός θα φτάσει τα 865, ανανεώνοντας το 80% των καθημερινά κυκλοφορούντων λεωφορείων.

Ο τελικός στόχος είναι τα 1.100 οχήματα μηδενικού αποτυπώματος, με πλήρη ένταξη τεχνολογιών υδρογόνου και νέων τρόλεϊ.

Η στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά οχημάτων. Η Ο.ΣΥ. επενδύει σε υποδομές, όπως σταθμούς φόρτισης στα αμαξοστάσια και ψηφιακά συστήματα τηλεματικής που επιτρέπουν την παρακολούθηση της κίνησης και της οδηγικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η ασφάλεια ενισχύεται μέσω του προγράμματος «Αριάδνη» με την παρουσία 360 αστυνομικών καθημερινά στα οχήματα.

Προκλήσεις και ερωτήματα

Ενώ ο «εκσυγχρονισμός» ακούγεται ελκυστικός, η υλοποίηση ενός τόσο γιγαντιαίου έργου φέρει προκλήσεις που δεν πρέπει να αγνοηθούν:

Η παγίδα του Leasing: Η επιλογή της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) προσφέρει άμεση λύση στην έλλειψη οχημάτων, ωστόσο μένει να αποδειχθεί αν μακροπρόθεσμα είναι πιο συμφέρουσα οικονομικά για το Δημόσιο σε σχέση με την ιδιοκτησία.

Υποδομές vs Οχημάτων: Η εισαγωγή 50 λεωφορείων υδρογόνου και ηλεκτρικών οχημάτων απαιτεί ένα αλάνθαστο δίκτυο υποστήριξης. Η ταχύτητα αναβάθμισης των αμαξοστασίων πρέπει να συμβαδίζει με την άφιξη των οχημάτων για να μη δούμε «πράσινα» λεωφορεία ακινητοποιημένα λόγω έλλειψης φόρτισης.

Η μάχη της λεωφορειολωρίδας: Η εξαγγελία για 600 κάμερες είναι θετική, αλλά η αποτελεσματικότητά τους κρίνεται από την ταχύτητα επιβολής προστίμων. Χωρίς ελεύθερες λωρίδες, ακόμη και το πιο σύγχρονο λεωφορείο θα παραμένει εγκλωβισμένο στην κίνηση της Αθήνας.

Ανθρώπινος Παράγοντας: Η εκπαίδευση του προσωπικού είναι το «κλειδί». Η μετάβαση από το πετρέλαιο στην υψηλή τεχνολογία απαιτεί μια κουλτούρα συντήρησης και οδήγησης που η Ο.ΣΥ. οφείλει να εμπεδώσει άμεσα.

Η Παγίδα του «Μέσου Όρου»

Ο Διευθύνων Σύμβουλος αναφέρει ότι η ανανέωση αγγίζει το 80% των καθημερινά κυκλοφορούντων οχημάτων. Αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά: Η πραγματικότητα: Ο στόλος που «βγαίνει» στον δρόμο είναι ο ανανεωμένος, αλλά ο συνολικός στόλος στα αμαξοστάσια περιλαμβάνει ακόμα εκατοντάδες οχήματα 20ετίας που χρησιμοποιούνται ως εφεδρείες. Αν υπάρξει βλάβη στα νέα, η πτώση της ποιότητας είναι απότομη. Τι γίνεται με τις γραμμές της «περιφέρειας» της Αττικής; Η βελτίωση είναι ομοιόμορφη ή τα νέα λεωφορεία συγκεντρώνονται μόνο στις μεγάλες λεωφόρους;

Το κόστος της συντήρησης

Τα ηλεκτρικά λεωφορεία και τα λεωφορεία υδρογόνου έχουν πολύ υψηλότερο κόστος επισκευής αν λήξει η εγγύηση ή αν δεν υπάρχουν ετοιμοπαράδοτα ανταλλακτικά. Διαθέτει η Ο.ΣΥ. τους εξειδικευμένους τεχνικούς (ηλεκτρονικούς/μηχανικούς υδρογόνου) ή θα εξαρτάται μόνιμα από εξωτερικούς εργολάβους, αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος;

Η «ομηρία» των λεωφορειολωρίδων

Μπορείς να έχεις το πιο σύγχρονο λεωφορείο στον κόσμο, αλλά αν είναι κολλημένο στην κίνηση της Κηφισίας, η τηλεματική απλώς θα επιβεβαιώνει την καθυστέρηση. Οι 600 κάμερες είναι εξαγγελία ετών. Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν εξαρτάται μόνο από την Ο.ΣΥ., αλλά από την αστυνόμευση και τη συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Χωρίς ελεύθερους δρόμους, η επένδυση σε νέα οχήματα έχει χαμηλή απόδοση.

Η έλλειψη οδηγών

Ο κος Αγιάσογλου εστιάζει στα οχήματα (το «μέταλλο»), αλλά παραλείπει το «αίμα» του οργανισμού: Τους οδηγούς. Η αύξηση των δρομολογίων απαιτεί επαρκές προσωπικό. Οι προσλήψεις συμβασιούχων ή η μετακίνηση οδηγών από τα ΚΤΕΛ (που εκτελούν μέρος του έργου) είναι μια προσωρινή λύση που συχνά δημιουργεί ζητήματα εργασιακής συνοχής.